सुनसरी — प्रत्येक वर्ष जनवरीको पहिलो शनिबारदेखि देशभर सुरु हुने पानी चरा गणना यसपटक कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षमा केही ढिलो हुने भएको छ। समय व्यवस्थापनको चुनौतीका कारण यहाँको गणना १० जनवरीदेखि मात्र सुरु गरिने भएको हो।
कोशी क्षेत्रका चरा गाइड तथा संयोजक चक्र तिम्सिनाका अनुसार कोशी टप्पुको भौगोलिक विस्तार र सर्वेक्षण क्षेत्र ठूलो भएकाले निर्धारित मितिमा गणना थाल्न कठिन भएको हो। “१८ जनवरीसम्म गणना सक्नुपर्ने भएकाले अझै पर्याप्त समय छ। तयारीका कारण तीन तारिखदेखि सुरु गर्न सकिएन,” उनले बताए।
यसपटक चतरा पुलदेखि राजाबाससम्मको कोशी नदी क्षेत्र तीन जना गणकले सर्वेक्षण गर्नेछन्। गणनामा कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष कार्यालय, नेपाली सेना, राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष (एनटिएनसी) र कोशी पन्छी समाजको संयुक्त सहभागिता रहनेछ।
गणनाको तयारीसँगै कोशी आसपासका सिमसार क्षेत्रहरूमा नयाँ पाहुनाको आगमनले चरा विज्ञहरूलाई उत्साहित बनाएको छ। चरा विज्ञ अनिस तिम्सिनाका अनुसार इटहरीको तरहरा कृषि फार्म र सुनसरीको बर्जु ताल क्षेत्रमा दुर्लभ तथा आकर्षक ‘मेनडरिन डक’ देखिएको छ, जुन यस क्षेत्रका लागि नयाँ अभिलेख मानिन्छ।
जाडो याम सुरु भएसँगै नेपालका सिमसारमा बसाइँ सरेर आउने चरामध्ये अधिकांश हाँस प्रजातिका हुन्छन्। यस्तै सिकारी तथा माँसाहारी चरा, चाँचर, साना फिस्टा, अर्जुनक, झ्याप्सी र भद्राइ जस्ता प्रजातिहरू पनि यस समयमा प्रशस्त देखिन्छन्।
विशेषगरी आगन्तुक चराहरू बच्चा कोरल्न नेपाल आउने गर्छन्। यहाँ सुरक्षित वातावरणमा आफ्ना चल्ला हुर्काएपछि ती चरा पुनः आफ्नै पुरानो वासस्थानतर्फ फर्कने गर्छन्। यही प्राकृतिक चक्रको अभिलेख राख्ने महत्त्वपूर्ण अवसरका रूपमा पानी चरा गणनालाई लिइन्छ।