सुनसरी- जाडो मौसममा सजिलै पाइने सुन्तला स्वास्थ्यका लागि लाभदायक फलका रूपमा परिचित छ। तर धेरैले नबुझेको तथ्य के हो भने, यसको गुदी मात्र होइन, बोक्रा पनि पोषणले भरिपूर्ण हुन्छ। प्रायः सुन्तला खाएपछि बोक्रा डस्टबिनमा फ्याँक्ने गरिए पनि, विज्ञहरूका अनुसार सुन्तलाको बोक्रा सही तरिकाले प्रयोग गर्न सके यसले शरीरलाई अनेकौँ स्वास्थ्य लाभ दिन सक्छ।
सुन्तलाको बोक्रामा भिटामिन ‘सी’, फाइबर, क्याल्सियम, फ्लेभोनोइड्स र शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्टहरू प्रशस्त मात्रामा पाइन्छन्। यी तत्त्वहरूले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनुका साथै विभिन्न जीवनशैलीजन्य रोगको जोखिम कम गर्न मद्दत गर्छन्।
सुन्तलाको बोक्रामा गुदीभन्दा बढी भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्ट हुने भएकाले यसले भाइरल तथा ब्याक्टेरियल संक्रमणसँग लड्ने शरीरको क्षमता बढाउँछ। साथै, यसमा रहेको प्राकृतिक फाइबरले मेटाबोलिजम तीव्र बनाउने भएकाले तौल घटाउन चाहनेहरूका लागि पनि उपयोगी मानिन्छ। बोक्राबाट बनाइने चिया वा धुलोले भोक नियन्त्रण गर्न सहयोग पुर्याउने स्वास्थ्य विज्ञहरूको भनाइ छ।
पाचन समस्याबाट पीडित व्यक्तिका लागि पनि सुन्तलाको बोक्रा लाभदायक छ। यसमा पाइने फाइबरले पाचन प्रणाली सुधार गर्दै ग्यास, एसिडिटी र पेट फुल्ने समस्या कम गर्छ। नियमित सेवनले आन्द्रा सफा राख्न र कब्जियत जस्ता समस्या घटाउन मद्दत पुग्ने बताइन्छ।
यसका साथै, सुन्तलाको बोक्रामा रहेका फ्लेभोनोइड्सले खराब कोलेस्ट्रोल घटाएर राम्रो कोलेस्ट्रोल बढाउन सहयोग गर्छन्, जसले मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम कम गर्छ। केही अध्ययनले बोक्रामा रहेका तत्त्वहरूले ग्लुकोज मेटाबोलिजम सन्तुलनमा राख्ने देखाएका छन्, जसका कारण मधुमेहका बिरामीहरूका लागि पनि यसको प्रयोग उपयोगी मानिन्छ।
छालाको हेरचाहमा पनि सुन्तलाको बोक्राको महत्व उल्लेखनीय छ। एन्टी–ब्याक्टेरियल र एन्टी–फंगल गुणले भरिपूर्ण बोक्राले पिम्पल्स, चिल्लो छाला र कालो दाग कम गर्न मद्दत गर्छ। बोक्राको धुलोलाई फेसप्याकका रूपमा प्रयोग गर्दा छाला सफा र चम्किलो हुने जनविश्वास छ।
सुन्तलाको बोक्राबाट चिया, धुलो, फेसप्याक, स्क्रब, माउथ फ्रेशनर, क्यान्डी र हर्बल क्लिनरसम्म बनाउन सकिन्छ। साथै, केही परिकारमा स्वाद बढाउन मसालाको रूपमा पनि यसको प्रयोग हुने गरेको छ।
विज्ञहरूले भने सुन्तलाको बोक्रा प्रयोग गर्दा सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्। प्रयोग गर्नुअघि बोक्रा राम्ररी धोएर सुकाउनुपर्ने र रसायन प्रयोग गरिएका फलको बोक्रा प्रयोग गर्दा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।